Pantaleon Wawrzyniec Szuman urodził się 27 lipca 1782 r. w Pile. Był
synem Jana Szumana, radcy wałeckiego i Agnieszki Poradowskiej z
zasiedziałej rodziny pilskiej wywodzącej się z Wołynia. Wychowany został
w poczuciu narodowości polskiej. W wieku 16 lat ukończył z wyróżnieniem
szkołę pojezuicką w Wałczu. Następnie, w latach 1798-1801 studiował
prawo i administrację na uniwersytecie we Frankfurcie nad Odrą. Od 1806
r. był urzędnikiem regencji pruskiej w Kaliszu.
W okresie Księstwa Warszawskiego pracował w sądownictwie, najpierw do 1811
jako podsądek w
Wyrzysku, a potem krótko jako prokurator w Siedlcach, a w latach
1812-1815 na stanowisku adiunkta prokuratora generalnego przy sądzie
kasacyjnym w Warszawie.
Po upadku Księstwa Warszawskiego przeniósł się
do Poznania i podjął pracę w sądownictwie cywilnym i handlowym. Oburzony
na krzywdzącą Polaków reorganizację organów sądownictwa, odmówił objęcia
w 1817 r. niższego stanowiska, posady drugiego radcy przy sądzie
ziemskim w Krotoszynie i osiadł w majątku Kołdrąb w powiecie żnińskim. W
1820 r. zawarł związek małżeński z Teklą Kalkstein. W okresie Wielkiego
Księstwa Poznańskiego był inicjatorem wielu akcji protestacyjnych
przeciwko ograniczaniu praw Polaków. W 1823 r. został członkiem Komisji
Generalnej ds. uwłaszczenia chłopów w Księstwie i radcą regencji w
Poznaniu. W 1828 r. należał do założycieli storpedowanego przez władze
pruskie Towarzystwa Przyjaciół Rolnictwa, Przemysłu i Oświaty, którego
celem miała być obrona narodowości polskiej i języka polskiego. Był
także syndykiem konsystorskim w Gnieźnie.
Za konspiracyjne kontakty ze
Lwowem, Wilnem, Dreznem i emigracją w 1833 r. został aresztowany, będąc
już od 1832 r. pod nadzorem policji w Poznaniu. Więziono go w Poznaniu,
następnie w Magdeburgu i wreszcie w Hausvogtei w Berlinie. Sąd kameralny
pierwszej instancji skazał go za zdradę stanu na 15 lat twierdzy, sąd
drugiej instancji w 1837 r. uwolnił go od winy, zabraniając jednak
osiedlenia się w Wielkopolsce, na śląsku i w Prusach Zachodnich.
Przeniósł się wówczas do Szczecinka, pozostając nadal pod obserwacją
policji.
Amnestionowany w 1840 r. osiadł w Czeszewie koło Gołańczy w
majątku, który kupił wcześniej, najprawdopodobniej w 1828 r. wspólnie z
bratem Maurycym. Mieszkając na ziemi wągrowieckiej, trzykrotnie, w
latach 1841, 1843, 1845 reprezentował powiat w sejmie prowincjonalnym. W
1844 r. wystąpił z gwałtownymi zarzutami przeciwko hrabiemu
Raczyńskiemu. W 1847 r. został deputowanym do niemieckiego sejmu
zjednoczeniowego, rok później wchodził w skład Komitetu Narodowego w
Poznaniu, w maju 1848 r. wybrano go posłem do pruskiego Zgromadzenia
Narodowego, później do parlamentu pruskiego, zawsze występował w obronie
sprawy polskiej w licznych interpelacjach.
Zmarł 12 września 1849 r. w
Kujawkach koło Czeszewa, zarażony cholerą, której epidemia wybuchła w
majętności czeszewskiej. Pochowany został na terenie kościoła w
Czeszewie. Wolny od obowiązków rodzinnych, żona zmarła mu wkrótce po
zawarciu związku małżeńskiego, zaopiekował się liczną rodziną brata i
młodzieżą włościańskąą, łożył na jej kształcenie szkolne i
uniwersyteckie, wspierał radą i pomocą, przygotowywał do pracy dla
ojczyzny, m.in. był protektorem Karola Libelta.